น้ำตกภูซาง

            น้ำตกภูซาง อยู่ในพื้นที่ หมู่ที่ 10 ตำบลภูซาง อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา  เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีอาณาเขตติดต่อกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ตั้งอยู่บนเทือกเขาดอยผาหม่น เกิดจากสายน้ำอุ่นเป็นน้ำตกที่มีน้ำอุ่นเพียงแห่งเดียวที่พบในประเทศไทย อุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส และปราศจากกลิ่นกำมะถัน ไหลลงผาหินปูนสูง 25 เมตร เป็นเส้นทางผ่านไปยังภูชี้ฟ้า อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย อ่านเพิ่มเติม

วัดพระธาตุขนบง

            วัดพระธาตุขนบง เดิมชื่อ พระธาตุห้วยบง (เรียกตามชื่อลำน้ำห้วยบง) สร้างขึ้นเมื่อพ.ศ.2432 โดยกลุ่มชาวบ้านประมาณ 10 ครัวเรือน ได้รวบรวม แก้ว แหวน เงินทอง ที่มีอยู่มาหลอมรวมกันและสร้างองค์เจดีย์ที่ทำด้วยดินขึ้นหลังจากสร้างเสร็จแล้วได้มีต้นเปาขึ้นอยู่ข้างๆ องค์เจดีย์คล้ายลักษณะต้นโพธิ์ ต่อมาได้มีพระภิกษุรูปหนึ่งได้มาพัฒนาและสร้างที่พักขึ้นข้างๆองค์เจดีย์ที่ชาวบ้านสร้างไว้ จนกระทั่งพระสงฆ์รูปดังกล่าวได้มรณภาพลงด้วยโรคชราจากนั้นองค์เจดีย์ก็ถูกปล่อยร้าง จนกระทั่งกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งแอบลักลอบมาขุดองค์เจดีย์เพื่อจะนำเอาของมีค่าที่อยู่ภายในองค์เจดีย์ออกมา แต่ไม่พบและปล่อยทิ้งให้องค์เจดีย์ทรุดโทรมลง จนกระทั่งความรู้ถึงหูเจ้าเมือง จึงได้สั่งบูรณปฏิสังขรณ์องค์เจดีย์ขึ้นมาใหม่ และมีเรื่องเล่าว่า ก่อนวันขึ้น 15 ค่ำ จะมีปรากฏการณ์ลูกแก้วแผ่แสงรัศมีบริเวณข้างต้นเปาที่ขึ้นข้างองค์พระธาตุ ต่อมาในปี พ.ศ.2500 ได้มีครูบาคำหล้า สังวโร ซึ่งเป็นพระนักปฏิบัติและพัฒนาเข้ามาปรับปรุงและพัฒนาองค์พระเจดีย์ขึ้นใหม่และให้ชื่อว่า “พระธาตุขุนบง”และได้มรณภาพลงในปีพ.ศ. 2533 ต่อมาได้มีพระอาจารย์กิ่ง ชวนปัญโญ เข้ามาบูรณะองค์เจดีย์ต่อและได้มรณภาพลง วัดพระธาตุขนบงก็ไม่มีพระภิกษุเข้ามาอาศัยอีกจนกระทั่งในปีพ.ศ. 2544 ได้มีพระธงชัย วิจักขโณ เข้าบูรณะปรับปรุงโดยสร้างเสนาสนะเพิ่มเติมขึ้นและพัฒนาจนเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมขึ้นมาจนถึงปัจจุบัน โดยมี ประชาชน และหน่วยงานราชการเข้ามาทำกิจกรรมอย่างต่อเนื่องเรื่อยมา อ่านเพิ่มเติม

นางเปลี่ยน  ดีจิตร  ภูมิปัญญาชาวบ้านการทอผ้าไทลื้อ

            นางเปลี่ยน ดีจิตร อยู่บ้นเลขที่ 89 หมู่ 5 บ้านทุ่งกล้วย ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา 56110 โทร 086-1972919

            ภูมิปัญญาที่เสียสละถ่ายทอดภูมิปัญญาด้านการทอผ้าไปสู่ชุมชนบ้านทุ่งกล้วย ฝึกอบรมสมาชิกและเยาวชนชายหญิงในหมู่บ้านฝึกหัดการทอผ้าเพื่อให้มีการสืบสานให้คงอยู่ต่อไปส่งเสริมให้สมาชิกและเยาวชนมีรายได้และใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ภูมิปัญญาทอผ้าได้ถูกพัฒนาต่อยอดเกิดเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่ ที่ทันสมัยถูกใจและตรงกับความต้องการของลูกค้าตามแฟชั่นสมัยใหม่จากการที่แม่เปลี่ยน ดีจิตร เป็นผู้ที่เสียสละมีความมุ่งมั่นในการถ่ายทอดภูมิปัญญาด้านการทอผ้าส่งผลให้การดำเนินงานของนางเปลี่ยน ดีจิตร และกลุ่มประสบความสำเร็จได้รับรางวัลเกียรติคุณรางวัล “สิงห์ทอง” ประจำปี 2562 ประเภทกลุ่มองค์กรชุมชนแกนหลักสำคัญในการพัฒนาหมู่บ้านดีเด่นระดับจังหวัด จากการพัฒนาชุมชนกระทรวงมหาดไทยและเป็นวิทยากรของกศน.ด้านการย้อมผ้าด้วยสีธรรมชาติอีกด้วย
อ่านเพิ่มเติม

 

กลุ่มทอผ้าไทลื้อย้อมสีธรรมชาติบ้านทุ่งกล้วย

                กลุ่มทอผ้าไทลื้อย้อมสีธรรมชาติบ้านทุ่งกล้วย อยู่ในพื้นที่บ้านทุ่งกล้วย หมู่ที่ 5 ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 245  หมู่ 5 ตำบลทุ่งกล้วย  อำเภอภูซาง  จังหวัดพะเยา ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มแม่บ้านหมู่ 5 บ้านทุ่งกล้วยได้จัดตั้งกลุ่มทอผ้าขึ้นตั้งแต่วันที่ 10 มีนาคม 2520 โดยการรวมตัวกันของสมาชิกกลุ่มแม่บ้านในตำบลมีสมาชิกจำนวน 15 คน ต่อมาได้แยกตัวออกมาจัดตั้งเป็นกลุ่มแม่บ้านหมู่ที่ 5 มีสมาชิก 22 คน  ต่อมาในปีพ.ศ. 2538ได้รับงบประมาณจัดสร้างศูนย์ทอผ้า เพื่อเป็นการสิบทอดวัฒนธรรมและศิลปการทอผ้าลายน้ำไหลหรือผ้าไทลื้อบ้านทุ่งกล้วย หมู่ 5ดำเนินกิจกรรมการทอผ้ามาอย่างต่อเนื่องทำเป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริมยามว่างจาการทำเกษตรกรรมและเป็นแหล่งเรียนรู้การทอผ้า การยอมสีผ้าด้วยธรรมชาติ อ่านเพิ่มเติม

 

กลุ่มอาชีพชาติพันธุ์ม้ง บ้านคอดยาว ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา

            กลุ่มอาชีพผ้าม้ง-เขียนลายเทียน อยู่ในพื้นที่บ้านคอดยาว หมู่ที่ 10 ตำบลทุ่งกล้วย อำเภอภูซาง จังหวัดพะเยา ตั้งอยู่บนพื้นที่ตำบลทุ่งกล้วย การเดินทางสามารถเดินทางมาได้อยู่ 2 ทาง เส้นถนนสายหลักมาทางอำเภอที่ว่าการอำเภอภูซาง เส้นถนนสบบง-บ้านฮวก แยกตรงโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลป่าสัก เลี้ยวขวาตรงไปเรื่อยๆจะพบทางเข้าบ้านคอดยาวอยู่ทางซ้ายมือ เส้นทางที่ 2 มาทางเทศบาลสบบง ถนนสบบง-ร่องส้าน เส้นทางจะตรงมาเรื่อยๆตามถนนสายหลักจะเลี้ยวซ้ายตรงตลาดบ้านก๊อซาวและขวามือจะเป็นวัดก๊อซาวจะเลี้ยวขวามาอีกประมาณ 5 เมตร ก็จะเจอทางแยกที่มุ่งตรงไปองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งกล้วยให้เลี้ยวซ้ายไปจนถึงทางแยกก็ตรงไปเรื่อยๆจนถึงแยกเข้าหมู่บ้านคอดยาวทางขวามือ ก็จะพบกับจุดจำหน่ายสินค้างานผ้าม้งต่างๆและกลุ่มสตรีที่รวมตัวกันผลิตสินค้าผ้าหลากหลายชนิดและผลิตภัณฑ์ที่ทำขึ้นด้วยมือ เสื้อผ้าที่ตัดเย็บสมัยใหม่ที่นำจำหน่ายทางออนไลน์ การไลฟ์สดขาย รวมถึงงานที่รับตามออดเดอร์มากมาย และได้สนับสนุนด้านวิทยากรขยายผลให้กับกลุ่มสตรีคนเมืองที่อยากได้อาชีพอยากมีรายได้ผ่านการเรียนรู้จากอาชีพที่ทางกศน.จัดอบรมขึ้นเพื่อเป็นการส่งต่อความรู้ ส่งต่อภูมิปัญญาขยายผลงานฝีมือสู่รุ่นต่อรุ่นได้เรียนรู้และฝึกปฏิบัติจริงจนเกิดกระบวนการคิดเป็น เห็นช่องทางอาชีพ และรายได้ อ่านเพิ่มเติม

ซิ่นลายน้ำไหล  (ไทยลื้อ)

            ไทลื้อ” หรือ “ไตลื้อ” คือกลุ่มชาติพันธุ์ตระกูลไต หรือไท ที่พูดภาษาตระกูลไต พวกเขามีวัฒนธรรมที่โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ ทั้งภาษาพูด ตัวอักษร อาหารการกิน หรือแม้กระทั่งเครื่องแต่งกายในแบบฉบับของตัวเอง จากวันนั้นจนถึงวันนี้เวลาได้ล่วงผ่านไปเป็นร้อยปี ชีวิตลูกหลานชาวไทลื้อได้เติบโตอย่างมั่นคงบนผืนแผ่นดินที่บรรพบุรุษได้เลือกสรรไว้ให้ “ไทลื้อ” หรือ “ไตลื้อ” มีเอกลักษณ์ และอัตลักษณ์ที่บ่งบอกถึงความเป็นไทลื้อ ที่เด่นชัดที่เด่นชัด เฮินไตลื้อหลังเก่าคร่ำคร่าอายุราว 70 ปี วางตัวสงบเงียบอยู่ริมทางสายเล็ก มันสะท้อนฉากชีวิตของคนไทลื้อผ่านแง่งามของงานสถาปัตยกรรมโบราณที่ใต้ถุนเรือนโปร่งโล่ง หญิงชาวไทลื้อกลุ่มใหญ่กำลังง่วนกับการงานตรงหน้า เสียงฟืมกระแทกกระทบเข้ากับเส้นด้ายแว่วดังเป็นจังหวะน่าฟัง ขณะที่กระสวยไม้ถูกใส่สอดลอดพุ่งผ่านเส้นใยอย่างว่องไวด้วยความชำนาญ อ่านเพิ่มเติม

โคกหนองนา ปินะดวง

  ด้วยสภาวะการระบาดของโรคโควิด-19 ทำให้หลายๆ ประเทศทั่วโลกต่างได้รับผลกระทบกันถ้วนหน้า ไม่เว้นแต่ประเทศมหาอำนาจยังใหญ่ยังสั่นคอน ประเทศไทยเป็นหนึ่งประเทศที่กำลังเผชิญกับการระบาดของโรคโควิด-19 ซึ่งส่งผลกระทบไปในหลายๆ ด้าน รัฐบาลต้องแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วนทั้งเรื่องวัคซีนและเรื่องปากท้องของประชาชน โดยกรมการพัฒนาชุมชนได้ผุด โครงการ “โคก หนอง นา โมเดล” จึงนับว่าเป็นอีกหนึ่งทางรอดที่พลิกวิกฤตเป็นโอกาส !! สร้างความมั่นคงทางด้านอาหาร ยุค โควิด-19 ในปัจจุบัน

โคกหนองนาโมเดล คือ การพัฒนาจัดการพื้นที่ทางการเกษตร ซึ่งเป็นการผสมผสานของเกษตรทฤษฏีใหม่ร่วมกับภูมิปัญญาพื้นบ้านของไทยที่มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับสภาพธรรมชาติที่มีอยู่ในพื้นที่นั้น ๆ ซึ่งต้องบอกว่าชื่อเรียกนี้ เป็นการจัดการสภาพแวดล้อมที่มีอยู่แล้วตามธรรมชาติ โดยมนุษย์นำสิ่งที่มีอยู่นั้นมาส่งเสริมทำให้เกิดความสำเร็จในการทำเกษตรกรรมโดยเร็ว และเป็นระบบมากขึ้น ทั้งนี้ แต่ละคำของชื่อเรียกยังหมายถึงแนวทางการทำเกษตรแบบอินทรีย์ และการสร้างชีวิตที่มีความยั่งยืนอย่างที่สุด อ่านเพิ่มเติม

ค้าขายน้ำอ้อยสดน้ำอ้อยก้อน

ค้าขายน้ำอ้อยสดน้ำอ้อยก้อน

         น้ำอ้อยรสหวานในอดีต อีดอ้อย หีบอ้อย เป็นเครื่องมือที่ใช้หีบคั้นต้นอ้อยเพื่อให้ได้น้ำอ้อย ใช้วัว ควาย ดันลูกหีบให้หมุนไปรอบๆหีบ คั้นน้ำอ้อยออกมาเคี่ยวในกระทะจนข้นเหนียว หยอดลงบนแตะไม้ไผ่สาน รอให้เย็นเป็นก้อน จึงสามารถนำไปใช้ได้

            ในอดีตมีอยู่หลายหมู่บ้านในพื้นที่มีการทำไว้ใช้ภายในชุมชน ใว้ใส่อาหาร พกไว้ใช้กินกับข้าว เวลาออกไปทำนา หรือในยามเดินทางไกล และจะมีพ่อค้าล้อวัวมารับซื้อตามบ้านเพื่อไปขายต่อในพื้นที่อื่นต่อไป ปัจจุบันยังมีการทำน้ำอ้อยในพื้นที่บ้านสบบง        อำเภอภูซาง (ซึ่งในอดีตเป็นพื้นที่ของอำเภอเชียงคำ)เป็นแหล่งใหญ่ที่ยังทำอยู่หลายหลังคาเรือน และมีการส่งเสริมจากหลายหน่วยงาน มีการพัฒนาจากของดั้งเดิม อ้อยก้อน เป็นอ้อยกะทิ และแบบผงเพื่อใส่กาแฟ และปรุงอาหารได้ อ่านเพิ่มเติม